شناورسازي حامل هاي انرژي (شامل برق و ...) امري ضروري است اما دغدغه آسيب احتمالي به توليد و دهك هاي پائين جامعه نيز قابل تأمل است بنابراين جراحي بزرگ اقتصاد كشور بايد با ظرافت و به صورت مرحله اي انجام شود يارانه انرژي فعلي كشور هم به توليد و هم به مصرف داده مي شود.

شناورسازي حامل هاي انرژي (شامل برق و ...) امري ضروري است اما دغدغه آسيب احتمالي به توليد و دهك هاي پائين جامعه نيز قابل تأمل است بنابراين جراحي بزرگ اقتصاد كشور بايد با ظرافت و به صورت مرحله اي انجام شود يارانه انرژي فعلي كشور هم به توليد و هم به مصرف داده مي شود.
با اين توضيح جهت هدفمندسازي يارانه ها و شناور كردن قيمت انرژي به صورت مرحله اي بايد به موارد زير توجه شود:
- در مرحله اول و با توجه به كاهش جهاني قيمت ها، سوخت بنزين خودرو هواپيما شناور شود.
- بنزين اكثرا در حمل و نقل شخصي مصرف مي شود و اثري در توليد ندارد بنابراين تأثيري در قيمت تمام شده كالاها نخواهد داشت.
- ممكن است از بار رواني آن صحبت شود كه از طريق رسانه ها خصوصاً رسانه ملي بايد بالا بودن مصرف و اينكه اين سرمايه متعلق به نسل هاي آينده نيز مي باشد عموم مردم توجيه شده و نيز اينكه بنزين سهمي در توليد ندارد و بنابراين با افزايش قيمت ها بايد برخورد شود.
- قيمت كالاهاي اساسي و نيز گاز و برق مصرفي به جز در مصرف كارخانه هاي بخش هاي غيردولتي آزاد شود.
- قيمت برق براي تمام شركت ها به جز شركت هاي كوچك و متوسط آزاد مي شود صنايع خودروسازي جهت آمادگي با رقابت بيرون، صنايع سيمان، صنايع فولاد، صنايع نفت و پتروشيمي انرژي آزاد مصرف مي كنند.
- اين يارانه ها ابتدائا به صورت نقدي به حساب ملي سرپرست خانوار واريز گرديد.
- نبايد در پرداخت يارانه، شهري و روستايي و فاصله روستاها با مركز استان و... لحاظ گردد و دهك هاي پائين جامعه شناسايي شده باشد.
- در روستاها و شهرهايي كه هنوز گاز طبيعي نرفته يارانه گاز مايع و نفت نقدي بايد پرداخت شود.
- قيمت سوخت اتوبوس ها نيز آزاد مي شود و سوخت كاميون ها و مصارف صنعتي و كشاورزي زير نظر سازمان هاي مربوط سهميه بندي شود.
- در اين مورد نيز حمل و نقل كه يكي از مولفه هاي موثر در تغيير قيمت است هنوز تغييري نكرده و از افزايش قيمت كرايه توسط سازمان هاي مربوط بايد جلوگيري شود.
- اين سه مرحله پس از افتتاح حساب ملي خانوار و شناسايي كاميون ها و اتوبوس ها قابل انجام است بنابراين ابتدا بايد زيرساخت آن آماده شود پس از اجراي اين مراحل
- اقتصاد انرژي در خانواده ها وارد مي شود و از لحاظ رواني اجتماعي مديران صنعت موضوع را كاملا جدي گرفته و خود را براي انرژي آزاد و رقابتي آماده مي كنند.
- اقتصاد انرژي در ساختمان ها- كه چند سال است به دليل ارزان بودن انرژي جايگاه خود را پيدا كرده حائزاهميت شده و مردم در ساخت و خريد خانه به سامانه نگهداري حرارت و كم مصرف توجه مي كنند وسايل كم مصرف داخل خانه از قبيل چراغ روشنايي، بخاري، يخچال و كولر موضوعيت پيدا مي كند.
- بايد توجه داشت كه اقتصاد بخش مسكن در هراقتصادي سهم بزرگي از آن را دارد و بنابراين تصور اين كه مردم با پرداخت يارانه نقدي همان مصرف را خواهند داشت از بين مي رود چون دخل و خرج دست خودشان است و وقتي ببينند كولر يا بخاري شان پرمصرف است پول يارانه خود را جهت خريد وسايل كم مصرف هزينه مي كنند و تا حد امكان در مصرف انرژي صرفه جويي مي كنند. - جهت بهره مندي صنايع كوچك و متوسط از انرژي يارانه اي (يارانه توليد) اين صنايع الزما بايد در شهرك ها و يا مناطق صنعتي مستقر باشند (نبايد در محدوده شهرهاو اقع شده باشند.)
- با انجام سه مرحله اول برآورد مي شود 25 تا 30 درصد از مصرف انرژي كاسته شود توليد صنايع بزرگ رقابتي و ساختار و سازمان آن چالاك مي شود و شوكي به صنايع توليدي كوچك و متوسط وارد نمي شود.
- شركت هاي بزرگ نظير خودروسازي، سيمان و فولاد ممكن است در ابتداي امر باچالش و تكانه مواجه شوند و مقاومت كنند بنابراين تنها يك فرجه چهار تا شش ماهه داده مي شود تا خود را سازگار كنند و تطابق دهند.
- بايد توجه داشت در فرهنگ عامه و سازماني كشور حتي در رده هاي مديريتي تا زماني كه پديده اي پيش نيايد در پي چاره جويي آن نيستند بنابراين:
¤ براي آنها بايد مسجل شود كه اين غده قابل درمان است و درمان مي شود و خود را براي آن آماده كنند.
¤ بعد از اجراي بنزين آزاد و برق آزاد براي خانوار همه خود را براي انرژي آزاد آماده مي كنند و فرهنگ استفاده از انرژي داراي جايگاه مي شود و مديران صنايعي نيز به عنوان گروهي از جامعه اثر آن را در خانه خود درك مي كنند.
¤ به صنايعي كه سوخت نفت گاز مصرف مي كنند و قابل گازسوز شدن است فرصتي داده مي شود تا گازسوز شوند.
: پس از 12 تا 18 ماه از اجراي سه مرحله اول برق براي صنايع كوچك و متوسط نيز آزاد شده و اين صنايع تنها از يارانه سوخت (يارانه توليد) استفاده مي كنند يعني برق براي كل كشور به جز چاه هاي كشاورزي آزاد مي شود و نيروگاه ها، شركت هاي توزيع و انتقال نيرو به صورت خصوصي (ورودي- خروجي) اداره مي شود.
- پس از 12 ماه ديگر كليه مصارف سوخت به جز كشاورزي به قيمت شناور خواهد بود.
- يعني كل فرآيند شناورسازي قيمت خودرو و انرژي حداكثر به مدت 3 سال به طول مي انجامد.
الزامات:
- بانك ها بايد تسهيلات ارزان قيمت در اختيار خانوار هاي دهك متوسط به پائين قرار دهند تا وسايل كم مصرف بخرند.
- بانك ها جهت بهينه كردن فناوري براي تطابق و سازگاري با انرژي آزاد به صنايع وام انرژي مي دهند.
- صندوق ذخيره ارزي با نظارت كارشناسان خبره بايد به ترتيب زماني به صنايع بزرگ، انرژي بر و كوچك و متوسط وام ارزي جهت انتقال تكنولوژي بهينه سازي مصرف سوخت دهد.
- كليه مصالح ساختماني و وسايل خانگي بايد داراي برچسب استاندارد و گروه مصرف انرژي باشند.
- دولت بايد مواد 2 و 3 قانون برنامه چهارم توسعه را با ظرفيت كامل پيدا كند.
- موتور ديزلي با پايه سوخت DME (دي متيل اتر) در كشور طراحي، كارخانه هاي توليد اين سوخت طراحي و ساخته شود.
در پايان نكته اي كه بايد به آن توجه داشت اين است كه در طي اين فرآيند صنايع با شدت مصرف انرژي بالا كه توجه ناپذيرند جمع خواهند شد و صنايع با تكنولوژي روز ظهور خواهند كرد همچنين صنايع با فرهنگ سازماني لخت و داراي ركود نيز جمع شده يا اصطلاحا ورشكست شده و جاي خود را به سازمان هاي نوآور و چالاك مي دهند بنابراين ناگزير از اين ريزش ها هستيم و البته رويش هاي خوبي نيز خواهد داشت و نبايد از فروريزي سازمان هاي لخت و راكد نگران بود.

نويسنده:سيدمهدي نوريان

منبع: كيهان