یک پول بین‌المللی، مزایای اقتصادی و سیاسی متعددی برای کشور منتشرکننده دارد که تقویت جایگاه بین‌المللی و نفوذ جهانی مهمترین دستاورد سیاسی آن است.
 
مصطفی آذری/عضو هیات علمی موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد

معمولاً قوی نبودن یک چیز خوب و ضعیف بودن آن بد تلقی می‌شود، ولی هنگام سخن گفتن از ارزش پول رایج کشورها، این واقعیت بدیهی کمی گیج‌کننده است.
قوی یا ضعیف بودن دلار دارای عواقب مثبت و منفی بر اقتصاد امریکا و جهان است. حال چگونگی تأثیر پذیرفتن دلار و دیگر ارزهای خارجی از یکدیگر و اثر این رابطه بر اقتصاد امریکا مورد بحث قرار می‌گیرد.

پول بین‌المللی، پولی است که توسط مردم کشور منتشرکننده و اتباع دیگر کشورها، هم به عنوان وسیله پرداخت و هم ذخیره و پس‌انداز مورد استفاده قرار گیرد و در واقع دارای اعتبار جهانی باشد. برعکس، یک پول ملی، پولی است که تنها در محدوده اقلیمی کشور منتشرکننده رواج و اعتبار دارد.

یک پول بین‌المللی، مزایای اقتصادی و سیاسی متعددی برای کشور منتشرکننده دارد که تقویت جایگاه بین‌المللی و نفوذ جهانی مهمترین دستاورد سیاسی آن است. مزایای مترتب بر پول بین‌المللی نیز کاهش هزینه‌های معاملاتی، کاهش نرخ‌های بهره، سودآوری بیشتر نهادهای مالی که ناشی از فعالیت بیشتر و کارایی بهتر بازارهای داخلی سرمایه است.
توانایی تأمین مالی کسری حساب جاری به پول ملی و بنابراین بی‌نیازی از انباشتگی ذخایر خارجی است اما بین‌المللی شدن پول، خطراتی را نیز برای کشور منتشرکننده به دنبال دارد و مسئولیت‌هایی را بر دوش آن کشور می‌گذارد.

لغات قوی و ضعیف، فراز و فرود، تقویت و تضعیف در جهان مبادلات ارزی لغاتی نسبی هستند. این لغات همگی نشانگر تغییری نسبی از میزان ارزش قبلی قیمت‌ها هستند. وقتی دلار در حال تقویت است، ارزش آن نسبت به ارزهای دیگر افزایش می‌یابد.
دلار قوی می‌تواند واحدهای بیشتری از ارزهای خارجی را خریداری کند. یکی از نتایج تقویت ارزش دلار، کاهش قیمت کالاها و خدمات خارجی نزد مصرف‌کنندگان امریکایی است. این امر همچنین موجب می‌شود امریکایی‌ها بتوانند به تعطیلاتی طولانی در کشوری دیگر بروند و یا اتومبیل‌های خارجی که قبلاً گران‌تر بودند را خریداری کنند، ولی در حالی که مصرف‌کنندگان امریکایی از ارزش بالای ارز کشور خود سود می‌برند، صادر‌کنندگان این کشور زیان می‌بینند؛ چرا که دلار قوی به معنای این است که ارز خارجی بیشتری برای معاوضه با دلار امریکا نیاز است، بنابراین کالاها و خدمات امریکایی برای مصرف‌کنندگان خارجی گرانتر تمام می‌شوند.

مزایای بالا بودن ارزش دلار برای اقتصاد امریکا

* مصرف‌کنندگان امریکایی قیمت کمتری را برای دریافت تولیدات و خدمات خارجی پرداخت می‌کنند.

* قیمت کمتر تولیدات و خدمات خارجی به پائین نگه داشتن نرخ تورم در کوتاه‌مدت کمک می‌کند.

* مصرف‌کنندگان امریکایی هنگام سفر به کشورهای خارجی به نسبت قیمت‌های داخل امریکا، از خدمات ارزان‌تری برخوردار می‌شوند.

* سرمایه‌گذاران امریکایی می‌توانند سهام و اوراق قرضه خارجی را با قیمت کمتری خریداری کنند.

* افزایش سهم دلار در سبد ذخایر ارزی کشورها

* تقویت خاصیت جهان‌روایی دلار

* افزایش جریان ورودی سرمایه

معایب بالا بودن ارزش دلار برای اقتصاد امریکا

* شرکت‌های امریکایی رقابت در بازارهای خارجی را مشکل می‌یابند.

* شرکت‌های امریکایی باید با کالاهای خارجی ارزان‌تر رقابت کنند.

* میزان سفر جهانگردان به امریکا به دلیل گران شدن هزینه کاهش می‌یابد.

* در هنگام بدهکاری شدید امریکا، ارائه وام و سرمایه از سوی خارجی‌ها به امریکا مشکل‌تر است.

* افزایش ارزش بدهی‌های امریکا (گران‌تر شدن)

 

مزایای ضعیف بودن دلار برای اقتصاد امریکا

* شرکت‌های امریکایی فروش کالا به بازارهای خارجی را آسان می‌یابند.

* این شرکت‌ها برای پائین نگه داشتن قیمت کالاهای خود تحت‌فشار رقابتی کمتری خواهند بود.

* جهانگردان خارجی بیشتری توانایی سفر به امریکا را پیدا می‌کنند.

* بازارهای سرمایه امریکا برای سرمایه‌گذاران خارجی جذاب‌تر می‌شود.

معایب پائین بودن ارزش دلار برای اقتصاد امریکا

* مصرف‌کنندگان امریکایی برای خرید کالا و خدمات خارجی بایستی پول بیشتری بدهند.

* در بلندمدت موجب فقیرتر شدن امریکایی‌ها و کاهش قدرت خرید امریکایی‌ها می‌شود.

* افزایش قیمت کالاهای خارجی موجب بالا رفتن هزینه‌های زندگی در امریکا می‌شود.

* دارندگان اوراق قرضه و اوراق بهادار امریکایی به منظور جلوگیری از زیان به فروش اوراق می‌پردازند که موجب سقوط شاخص بورس می‌شود.

* مصرف‌کنندگان امریکایی سفر خارج را گران می‌یابند.

* شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران امریکایی حضور در بازارهای خارجی را دشوارتر می‌بینند.

ارزش پائین دلار همچنین موجب وارد شدن صدمه به دسته‌ای از مردم و منتفع شدن دسته‌ای دیگر می‌گردد.
هنگامی که ارزش دلار نسبت به ارز یک کشور دیگر سقوط می‌کند یا کاهش می‌یابد، قیمت کالا و خدماتی که از این کشور به امریکا می‌آید، گرانتر می‌شود. یعنی برای خرید یک کالای مشخص باید نسبت به گذشته پول بیشتری داد، این امر به معنای کاهش قدرت خرید امریکایی‌ها در خرید اجناس خارجی است.


در مقابل کالاهای تولید داخلی در مقایسه با کالاهای خارجی ارزان‌تر می‌شود و خریداران کالاهای امریکایی را جایگزین واردات گران‌قیمت خواهند کرد.در همین حال، پائین بودن قیمت دلار به معنای کاهش یافتن قیمت کالاهای امریکایی در بازارهای خارجی و سود بردن صادرکنندگان امریکایی و مصرف‌کنندگان خارجی است.
از لحاظ نظری، ارزش دلار و ارزهای سایر کشورها نباید بسیار گران و یا ارزان باشد. سطح متوسط قیمت ارز به رشد اقتصادی پایدار و بلندمدت و ثبات مالی در داخل و خارج کشورها کمک می‌کند ولی به دلیل اثرگذاری عوامل بسیار، رسیدن به این هدف ایده‌آل دشوار است.

 

منبع شبكه ايران